Yüzeysel İman ile Hakiki İman Arasındaki Fark

Tevhidin İki Çeşidi
Sıradan Tevhid, “Allah birdir, ortağı yoktur” der ancak bu inanç daha çok taklididir. Kişi, kainattaki olayların Allah ile bağını her an kuramadığı için şüpheye veya gaflete düşme riski taşır. Hakiki Tevhid, her şeyin üzerinde Allah’ın imzasını mührünü görmektir. Bu seviyeye ulaşan kişi, hiçbir şüphenin sarsamayacağı bir imana ve her an Allah’ın huzurunda olduğu şuuruna sahip olur.

“Bir Şeyden Çok Şey, Çok Şeyden Bir Şey”
Örneğin, basit bir suyun (tek bir madde) vücuda girdiğinde göze, kulağa, ete ve kemiğe dönüşmesi. Diğer örnek, mideye giren onlarca çeşit yemeğin (meyve, sebze, et) birleşip tek bir insan bedenini beslemesi ve tek bir vücut oluşturması. Bir şeyi çok şey yapmak veya çok şeyi tek bir şey haline getirmek, ancak her şeyi yaratan bir Sâni’in işi olabilir.

Cenab-ı Hak, koca kainatta ne varsa küçük bir canlıda onun özetini toplamıştır: Bal Arısı, tabiatın fihristesi gibidir, incir çekirdeği, koca incir ağacının tüm programı o küçücük çekirdekte saklıdır. İnsan hafızası, koca bir ömür ve dünya olayları küçücük bir et parçası olan hafızada depolanır.

Bir çekirdeğe koca bir ağacı sığdıran zat, ancak bütün kainatın yaratıcısı olabilir. Küçük bir canlıyı yapan, ancak kainatın tamamını yapan zattır. Bir tek güneş, yeryüzündeki her bir su damlasında, her bir cam parçasında aynı anda yansır. Eğer o yansıyan ışığa “Güneş’ten geliyor” demezseniz, her bir damlanın içinde gerçek, maddi bir güneş olduğunu kabul etmek zorunda kalırsınız ki bu imkansızdır.

Eğer bir çiçeği veya sineği Allah’a vermezseniz, o sineğin oluşması için gereken sonsuz ilim ve kudreti o sineğin atomlarına veya sebeplere, doğaya vermeniz gerekir. Bu da her bir zerreye “ilahlık” yüklemek gibi akıl dışı bir durumdur.

Her bir tohum veya çekirdek, sadece kendi cinsiyle değil, bütün kainatla irtibatlıdır. Bir tohumun büyümesi için güneşe, suya, toprağa ve mevsime ihtiyacı vardır. Eğer o tohum “kendi kendine oluyor” derseniz, o tohumun her şeyi görecek bir göze ve her şeyi bilecek bir ilme sahip olduğunu iddia etmiş olursunuz. Bir tohumu kim yaratmışsa, o tohumun ihtiyaç duyduğu güneşi ve baharı da o yaratmıştır.

Çetin Kılıç

Kaynak: RNK (mesnevi Nuri’ye)