Osmanlılar, yetmiş iki milleti hâkimiyetleri altında bulundurdukları hâlde, Kur’an’dan aldıkları iman ve feyiz ile başka din mensuplarının mabetlerine, inançlarına, giyimlerine, lisanlarına kısaca yaşantılarına karışmadıkları gibi, onlara geniş hak ve hürriyetler tanımışlardır…

Ey Malik! Ben seni öyle bir memlekete gönderiyorum ki, senden evvel birçok hükümetler oralarda adalet sürdü veya zulmetti. Sen vaktiyle nasıl evvelki valilerin icraatlarını göz­den geçiriyorsan, halk da şimdi senin icraatlarını öyle göze­tecek. O zaman senin onlar hakkında söylediklerini halk da şimdi senin hakkında söyleyecek. Kimlerin salih olup olma­dığı ancak Allah’ın kendi dilinden söylettiği sözlerle anlaşılır…
(Mehmed Kırkıncı)

En güzel şey, karşılıksız kerem ve ihsanda bulunmaktır. Bunu idrakten âciz ve sefil fikirli kimseler, bazı hakikatları kendi bozuk terazilerinde tart­makta ve hakikata zıt neticeler çıkarmaktadırlar…
(Mehmed Kırkıncı)

Şu ibretli hadise de Yavuz Sultan Selim’in âlimlere ne kadar kıymet verdiğinin açık bir delilidir:
Yavuz Sultan Selim Han Mısır seferi dönüşünde Adana civarına geldiklerinde şiddetli bir yağmur yağmış ve her taraf âdeta çamur deryasına dönüşmüştür…

Bu hizmet bir mekâna, belirli bir merkeze ve bir şahsa bağlı değildir. Bu hizmet bütün dünyayı içine alacak şekilde çok geniştir. Bu dersleri okuyanların hepsi talebe ve şakirttir. Bu talebelik ise bir ömür boyu devam etmektedir…
(Mehmed Kırkıncı)