Risale-i Nur’da geçen çok meşhur bir kaide vardır:
“Kırk sene ömrümde, otuz sene tahsilimde yalnız dört kelime ile dört kelam öğrendim… Kelimelerden maksat; mana-yı harfî, mana-yı ismî, nazar, niyettir.” (Mesnevi-i Nuriye)

Hem kuantumun felsefi evren algısı hem de psikoloji ile inancın birleştiği o köprü, insanı hayrete düşüren muazzam bir uyum içindedir. Aslında her iki alan da farklı diller kullanarak bize aynı hakikati anlatır: “İçeride ne varsa, dışarıda o yankılanır.”

Kuantum teorisinin en heyecan verici felsefi yorumu, evrenin katı maddelerden değil, sürekli titreşen bir enerji ve ihtimaller okyanusundan oluştuğudu. İnsan fıtratı gereği sadece et ve kemikten ibaret değildir; düşüncelerimiz ve duygularımız da birer frekanstır. Sürekli korku, panik, isyan ve “Hastalık beni bitirecek” frekansında yayın yapan bir insan, kuantum havuzunda o korktuğu ihtimalleri canlandırır ve onlarla rezonansa girer.

Kuantuma göre evrende şifa da vardır, hastalık da; yıkım da vardır, ayağa kalkmak da. Hepsi birer ihtimal olarak havuzda bekler. İnsanın sabrı, niyet ve teslimiyeti, o sonsuz ihtimaller arasından “şifa ve olgunluk” ihtimalini seçip kendi gerçekliği haline getirmesidir.

Gelelim bu felsefenin bizim ruhumuzda, inancımızda ve beynimizde nasıl çalıştığına. Bir musibet karşısında neden biri yıkılırken diğeri dimdik kalır?

İnanç boyutunda sabır, pasif bir bekleyiş değil, aktif bir kabuldür. Başına gelen hastalığı veya sıkıntıyı “Bu bana bir imtihandır, arkasındaki hayrı henüz görmüyorum ama O’ndandır” diyerek rıza ile karşılayan insan, ruhundaki çatışmayı bitirir. Çatışma bitince stres biter.

Psikolojide ve tıpta “Plasebo etkisi” denilen bir gerçek var. Kişi iyileşeceğine veya bu derdin geçici olduğuna kalben inandığında, beyin bunu bir emir olarak algılar ve vücudun kendi eczanesini endorfin, dopamin, bağışıklık hücreleri devreye sokar. Basit bir hastalıkta yıkılan insan ise inancını ve umudunu kaybettiği için beynine “Biz yenildik” sinyali gönderir ve kendi kendini sabote eder.

“Ben kulumun zannı üzereyim” kudsi hadisi, kuantum felsefesiyle muazzam bir kesişim noktasıdır. Evrene, hayata ve Yaradan’a karşı “hüsn-i zan” besleyen insan, hayattan da güzellik devşirir. Sürekli “su-i zan” içinde olan ise kendi felaketini kendi algısıyla inşa eder.

Kuantum felsefesi bize “Gerçeklik senin baktığın yere göre şekillenir” derken; Risale-i nur bize “Güzel gören güzel düşünür güzel düşünen hayatından lezzet alır” der.

İşte en ufak bir rüzgarda yıkılan insan ile dağ gibi musibetlere sabreden insan arasındaki fark budur. Biri dalgalarla kavga edip boğulur; diğeri ise dalganın da denizin de sahibini bilip rüzgarı arkasına alır.

Hayat, başımıza gelenlerden ziyade, bizim o gelenlere verdiğimiz “cevaplardan” ibarettir.

Çetin Kılıç
Kaynak: RNK
Neo skola

İnsanın dört temel duygusu vardır. İrade, Zihin, His ve Latife. İrade duygusunun en yüksek amacı, Allah’a ibadet etmektir. Zihnin ve aklın nihai amacı, Allah’ı isim ve sıfatlarıyla tanımaktır. Kalbin ve hislerin en yüksek gayesi, Allah’ı sevmek ve O’nun sevgisiyle dolmaktır. İnsandaki manevi latifelerin, sezgilerin zirvesi ise Allah’ın huzurunda olduğunu hissetmek, O’nun tecellilerini izlemektir.

Bu dört duygunun birden tam bir teslimiyetle Allah’a yönelmesine ubudiyet-i mutlak yani tam kulluk denir. İşte Kur’an’ın sıklıkla nazara verdiği “Takva” kavramı, bu dört duygunun irade, zihin, his, latifenin hepsini birden içine alan, bütünü kapsayan bir ibadet halidir.

Şeriat yani İslam hukuku ve ahlakı, bu dört duyguyu eğitmek, büyütmek ve temizlemek için vardır. Hem rehberdir hem de bu dengenin terazisidir. Kâinatta Allah’tan başka hiçbir gerçek etken, yaratıcı güç yoktur.

Dünyada gördüğümüz sebepler mesela ağacın elmaya vasıta olması, anne-babanın çocuğa vesile olması sadece görünüştedir. Eğer bu vasıtaların gerçek bir yaratma gücü olsaydı, her sebebe bütün kâinatı görecek külli bir şuur verilmesi gerekirdi.

Kâinatta en küçük şeyden en büyüğüne kadar her şey muazzam bir sanat kemaliyle yapılmıştır. Eğer yaratma işi sebeplere verilseydi, sanatta eksiklikler, rütbe farkları ve kusurlar olacaktı. Halbuki evrende hiçbir bakış kusur bulamaz. Her şeyin elbisesi tam boyuna göre biçilmiştir.

Allah için bir atomu yaratmakla bir galaksiyi yaratmak aynıdır. Bazı şeyler vasıtalı, bazıları vasıtasız yaratılıyor denemez; her şey doğrudan doğruya O’nun kudretiyle var olur. İnsanda cüz-i ihtiyar yani özgür irade vardır, çünkü insanın elinden çıkan işlerde kusur vardır. Yaratılış kusursuzdur ama insanın ürettiği şeyler kusurludur.

İnsanlar akıl ve zekalarıyla, hür iradeleriyle bir şehir kurarlar. Ancak o şehirdeki toplumsal düzen, intizam ve yardımlaşma; vahiy ve ilhamla hareket eden küçücük bir arı kovanındaki düzene hiçbir zaman yetişemez. Çünkü insanın iradesi işin içine girince düzen bozulabilir.

Arıların hür iradeleriyle, birer sanat sergisi gibi inşa ettikleri o petekler bile; doğrudan doğruya ilahi kudretle şekillenen bir narın içindeki o muazzam hücre diziliminden, tanelerin nizamından çok geridedir.

İnsanların iradesiyle yaptığı işlerde kusur bulunması, kâinatta insanın rüzgarda savrulan yaprak gibi iradesiz olmadığını, insana gerçekten seçme hakkı verildiğini gösterir. Ancak bu irade sadece nisbî ve itibari işlerde bir vesiledir. Kâinatı bir arada tutan o devasa genel çekim kuvvetini hangi ilahi kalem yazmışsa; atomların, zerrelerin içindeki o küçücük çekim kuvvetlerini de o kalem zerrelere serpmiştir.

Yani, galaksileri döndüren güç ile atomu ayakta tutan güç aynı mühre, aynı tek kaleme aittir. İnsan ise bu azametli nizam içinde iradesini takva ile süsleyerek Allah’a kulluk etmekle görevlidir.

Çetin Kılıç

Kaynak: RNK

Şeytan, Kur’an’ın mucizevîliğini sarsmak ve akla şüphe düşürmek için büyük taktiklerle saldırır; fakat insan, sarsılmaz mantık kuralları ve iman hakikatleriyle şeytanı her rauntta alt eder.

Tarafsız Bakış Tuzağı
Şeytanın Tezi:
“Kur’an’ı incelerken tarafsız bir gözle bak. Onu ne Allah’ın kelamı ne de insan sözü olarak gör; ortada dur ki mucizesi var mı yok mu hakiki bir hâkim gibi karar veresin.”

İnsanın Cevabı:
“Ey mel’un! İman bir bağlılıktır. Tarafsız kalmak, geçici bir dinsizliği ve imansızlığı kabul etmektir. Bir hâkim, birbirine yakın iki taraf arasında tarafsız kalabilir. Ancak bir taraf Süreyya yıldızı kadar yüce Allah’ın kelamı, diğer taraf ise yerin dibi kadar alçak bir insan uydurması ise, bu iki uç arasında ‘orta nokta’ veya ‘tarafsız bölge’ olamaz!”

Tarafsızlık maskesi altında Kur’an’ı sıradan bir insan sözü gibi farz etmek, aslında tarafsızlık değil, doğrudan inkâr tarafına kaymaktır. İman meselesi laboratuvardaki bir deney gibi “tarafsız” incelenemez; o bir vicdan ve teslimiyet meselesidir.

Kur’an Bir Beşer Sözü Olsaydı…Faraziyesi
Şeytanın Tezi:
“Peki, Kur’an’ın bir insan sözü olduğunu farz edelim. Kelimelerin dizilişindeki, edebi sanatlardaki güzellik yine aynı kalmaz mı? Değerinden ne kaybeder?”

İnsanın Cevabı:
“Eğer Kur’an’ı hâşâ bir insan sözü farz edersen, sözün bütün güzelliği ve manası kışa, hazana döner. Çünkü belâgat, sözün duruma ve söyleyene uygun olmasıdır. Söyleyen Allah, dinleyen insanlık ve amaç ebedi saadet en zirvedeyken; sen bu sözü alıp bir insanın uydurması sayarsan, kelamı minareden kuyuya atmış olursun.”

Gayet şirin, tatlı bir suyu alıp içi zehir ve acılık dolu pis bir kaba, insan uydurması faraziyesine boşaltırsan, o suyun bütün tadı kaçar, acılaşır. Kur’an’ı bir insan sözü farz etmek, hâşâ onu bir yalan, riya ve sahtekarlık metni farz etmektir ki, bu durum kelamın tüm edebi estetiğini i’cazını tamamen yok eder. Bu iğrenç faraziyeye şeytan bile cesaret edemez!

Sonsuz Azamet Sahibi Bir İlah İnsanla Konuşur mu?
Şeytanın Tezi:
“Koskoca kainatın yaratıcısı, nasıl olur da bir insan gibi ve insan diliyle konuşur? Onun sonsuz azameti, böyle küçük bir kulun seviyesine tenezzül etmeye yakışır mı?”

İnsanın Cevabı:
“Yaratıcı olan, elbette yarattığını bilir. Bilen ise elbette konuşur. Dünyayı, insanı, dili, ağzımızdan çıkan harfleri ve sesleri yaratan Allah, bizimle bizim anlayacağımız dille konuşmayacak da kiminle konuşacak?”

Bu bir ‘Tenezzülat-ı Rahmet’tir Rahmetin kulun seviyesine inmesidir. Bir babanın, küçük çocuğu anlasın diye onun diliyle konuşması babanın değerini düşürmez, aksine şefkatini gösterir. Allah’ın insan diliyle vahiy göndermesi (Tevrat, İncil, Kur’an) O’nun rububiyetinin ve sonsuz şefkatinin bir gereğidir.

Kur’an Rahmetse Neden İnsanların Çoğu Cehenneme Gidiyor?
Şeytanın Tezi:
“Siz Kur’an için ‘insanlığa rahmettir’ diyorsunuz. Ama insanların çoğunluğu onu inkâr ederek küfre düşüyor ve cehennem azabına mahkum oluyor. Çoğunluğa azap getiren bir şey nasıl rahmet olabilir?”

İnsanın Cevabı:
Toprağa yüz tane meyve çekirdeği ekseniz; güneş ve yağmur geldiğinde bunlardan seksen tanesi kendi genetik bozukluğu veya toprağın kötülüğü yüzünden çürüse, fakat yirmi tanesi devasa, meyveli, gölgeli ağaçlar haline gelse… Şimdi o çürüyen seksen çekirdek yüzünden güneşe ve yağmura düşman mı olacağız? O yirmi muhteşem ağaç dile gelse, “Ey yağmur, ey güneş! Siz bize hayat verdiniz, tam bir rahmetsiniz” demez mi?

Yeryüzünde çok kıymetli “Hüma” kuşuna ait yüz tane yumurta olsa. Anne kuş onların üzerine kuluçkaya yatsa, o şefkatli sıcaklığıyla seksen tanesi bozularak cılk çıksa, fakat yirmi tanesinden muhteşem Hüma yavruları çıksa… O çıkan yavrular annelerinin ayaklarını öpüp teşekkür etmez mi? Kur’an da böyledir; insanlık nevini adi bir yumurta veya beş paralık çekirdek olmaktan çıkarıp, ebedi sultanlar, evliyalar ve kâmil insanlar üretir.

Kur’an’ın getirdiği sistem sayesinde insanlık içinden Peygamberler, Hz. Ebubekirler, Hz. Ömerler ve evliyalar çıkmıştır. Kalitesiz ve kötü niyetli insanların Kur’an’ı dinlemeyip kendilerini çürütmesi, Kur’an’ın bir rahmet olduğu gerçeğini değiştirmez. Zarar, ilacın kendisinde değil; ilacı reddeden hastanın mizacındadır.

Şeytan bu tokmak gibi cevaplar karşısında tamamen çaresiz kalır. Tartışmayı kazanamayacağını, hatta bu insanın derin ilmi ve sarsılmaz imanı karşısında kendi “şeytanlık” yolundan sapmaktan korktuğunu söyleyerek meydandan kaçar. İnsan, iman imtihanını tam bir zaferle kapatır.

Çetin Kılıç

Kaynak: RNK