Yazımızın temel amacı,Hz. Muhammed’in (a.s.m.) ümmî yani okuma-yazma eğitiminden geçmemiş olmasına rağmen, geçmiş zamanın derinliklerine ve peygamberler tarihine dair verdiği bilgilerin doğruluğunu akli delillerle ispat etmektir. Kaynağımız Bediüzzaman hazretlerinin muhakemat adlı eseridir.

Bir insan, uzmanı olmadığı bir bilim dalında veya tarihî bir kıssada, o işin sadece kabuğunu değil de ruhunu, püf noktalarını ve temel esaslarını yakalayıp davasını buna bina ediyorsa, bu onun o konuda tam bir maharet sahibi olduğunu gösterir. Efendimiz (a.s.m.), peygamberler tarihinin en can alıcı noktalarını doğrudan söylemiştir.

Şöyle bir mantık yürütelim. İnsan küçük bir toplulukta, önemsiz bir konuda bile bile yalan söylerken çekinir; çünkü foyası çabuk çıkar. Ancak Hz. Muhammed (a.s.m.); inatçı bir kavmin içinde, dünya çapında büyük bir iddiayla ortaya çıkmış ve “ümmî” olmasına rağmen kendi başına bilmesi mümkün olmayan konularda tam bir özgüven ve sarsılmaz bir inançla konuşmuştur. Bu kadar büyük bir iddiayı, bu kadar çok düşmana karşı, bu kadar net bir güvenle söylemek; o bilginin ancak bir “Güneş gibi” hakikat olduğunu gösterir.

Bir bilginin “apaçık” olması yaşanılan çevreye bağlıdır. Şehirli için doğal olan bir bilgi, bir çöldeki bedevi için teorik ve zor bir bilgi olabilir. Efendimiz (a.s.m.), o günün şartlarında ulaşılması imkânsız olan derin hakikatleri, sanki herkesin bildiği basit bir gerçekmiş gibi ifade etmiştir. Bu da onun bilgisinin beşerî bir kaynaktan değil, ilahî bir kaynaktan geldiğini gösterir.

Bir ümmî, âlimlerin tartıştığı bir konuda fikir beyan etse; Geçmiş kitapların Tevrat, İncil vb. doğru kısımlarını onaylıyor, zamanla bozulmuş veya ihtilaflı kısımlarını ise düzeltiyorsa, bu durum onun o bilgileri birinden öğrenmediğini, aksine o bilgilere hükmeden bir makamda olduğunu ispat eder.

Efendimiz (a.s.m.), zamanı ve mekânı aşan bir ruh çevikliğiyle geçmişin derinliklerine girmiş; peygamberlerin hayatlarını ve sırlarını “hazır ve izliyor gibi” anlatmıştır. Üstelik bunu yaparken eski kitapların yanlışlarını düzeltmiş, doğrularını tasdik etmiştir. Bu durum, onun davasının doğruluğunun ve peygamberliğinin en net delilidir.

Geçmişteki tüm peygamberlerin gösterdiği mucizeler ve onların peygamberlik delilleri, aslında Hz. Muhammed’in (a.s.m.) de hak davasını destekler. Çünkü hepsi aynı hakikat zincirinin halkalarıdır. Eğitim almamış birinin, uzmanlık gerektiren konularda hata yapmadan konuşması ilahî bir yardımdır.

Hakikati söyleyenin korkusuzluğu, o hakikatin doğruluğuna delildir. Kur’an’ın geçmiş peygamber kıssalarını anlatırken düzelttiği noktalar, onun “her şeyi bilen” tarafından gönderildiğini kanıtlar. Eğer Hz. Peygamber (a.s.m.) çok iyi bir eğitim almış, kütüphaneleri devirmiş bir dâhi olsaydı; bugün ateist veya oryantalist düşünürler, “Zaten çok zekiydi, eski kitapları okudu, oradan sentez yapıp bize anlattı,” diyebilirlerdi. Ancak O’nun ümmî olması, bu ihtimali tamamen ortadan kaldırıyor. Bilgi var ama kaynağı insan değil. Bu da bizi tek bir sonuca götürüyor: Vahiy.

Bir insanın bir şeyi düzeltmesi için, o konuya o konuyu yazanlardan daha fazla hâkim olması gerekir. Okuma yazması olmayan birinin, asırlık dini metinlerin yanlışlarını ayıklaması, bilgisinin çalışarak kazanılan değil, Allah vergisi olduğunu gösterir.

Çetin Kılıç

Kaynak: Muhakemat

Zira o dönemdeki Arap Yarımadası, sadece kum ve bedevilikten ibaret bir yer değil; insanlık tarihinin en hızlı ve en köklü zihniyet devriminin yaşandığı bir laboratuvardır. Kur’an’ın nüzulünden önce o bölge; okuma-yazmanın nadir olduğu, kabile savaşlarının ve kan davalarının hüküm sürdüğü, “cahiliye” denilen karanlık bir dönemdeydi. Ancak nübüvvet nuruyla, miras, mülkiyet ve kadın hakları gibi o devir için “imkansız” görülen hukuki reformlar yapıldı. Kız çocuklarını gömecek kadar katılaşmış kalpler; karıncaya bile basmaktan sakınan, merhamet abidesi “sahabilere” dönüştü. Okuma-yazma teşvik edildi ve “ilim Çin’de de olsa gidip alınız” diyen bir anlayışla, o bedevi toplum kısa sürede Roma ve Pers medeniyetlerini geride bırakan bir bilgi toplumuna dönüştü.

Vahşi ve adetlerine aşırı bağlı bedeviler, tevhid, adalet, hürriyet ve güzel ahlak dersleri alarak bu toprakları medreseye dönüştürdü, bu medreseden mezun olanlar, kısa süre içinde Endülüs’ten Hindistan’a kadar adaleti ve ilmi götüren birer vali, hakim ve hoca oldular. Hz. Peygamber (sav) sadece bir tebliğci değil, aynı zamanda pedagojik bir dâhidir. Diğer medeniyetlerde ilim sadece bir zümrenin ruhban sınıfı veya aristokrasilerin elindeyken, O (asm) ilmi halkın her kesimine kadın-erkek, köle-hür her birine yaymıştır. Getirdiği ilimler hayata dokunan, pratik ve insanın ruhsal tekâmülünü sağlayan “ulûm-u âliye”dir yüksek bilimlerlerdir.

Eğer bir öğretmen, en kaba ve inatçı bir sınıfı dünyanın en nezih ve bilgili sınıfına dönüştürüyorsa; o öğretmenin ustalığından şüphe edilir mi? İşte Ceziretü’l-Arab, bu muazzam dönüşümün gerçekleştiği yer olduğu için bir İlim Merkezidir. İslam medeniyetinin o meşhur “Altın Çağı”, aslında tam olarak bu Ceziretü’l-Arab Medresesi’nde atılan tohumların filizlenmesidir. Bediüzzaman hazretlerinin yüksek ilimlerin kaynağı dediği o çekirdek, sadece manevi ilimleri değil, bugünkü modern bilimin de temel taşlarını üretmiştir.

Kur’an’ın ısrarla üzerinde durduğu “Akletmez misiniz?”, “Bakmazlar mı?” ve “Düşünmezler mi?” gibi ayetler, Müslüman bilim insanlarını kâinatı bir kitap gibi okumaya sevk etti. İbnü’l-Heysem: Modern optik biliminin kurucusu kabul edilir. “Karanlık oda” camera obscura deneyleriyle görme olayını ilk kez bilimsel olarak açıkladı.

Harezmî: “Cebir” ilminin kurucusudur. Sıfır (0) rakamını kullanarak bugünkü algoritma ve bilgisayar mantığının temelini attı. İbadet vakitlerini namaz, oruç, haccın belirleme ihtiyacı, Müslümanları astronomide devleşmeye itti. El Biruni: Amerika kıtasının varlığını Kristof Kolomb’dan asırlar önce tahmin etti ve Dünya’nın çapını bugünkü verilere %1’den daha az bir hata payıyla hesapladı. Bağdat ve Semerkant gibi merkezlerde kurulan dev gözlemevleri, modern gözlemevlerinin atası sayılır.

“Hastalığı veren Allah şifasını da vermiştir” hadisi, tıp ilmini kutsal bir uğraş haline getirdi. İbn-i Sina: El-Kanun fi’t-Tıbb eseri, Avrupa üniversitelerinde 600 yıl boyunca temel ders kitabı olarak okutuldu. O dönemde Avrupa’da ruh hastaları “içine şeytan kaçtı” diye yakılırken, İslam dünyasındaki hastanelerde müzik, su sesi ve çiçek kokularıyla tedavi yapılıyordu.

Eğer O (asm) gelip “İlim öğrenmek her Müslümana farzdır” demeseydi; o bedevi toplum, Yunan felsefesini, Hint matematiğini ve İran idari yapısını alıp, bunları İslam’ın potasında eriterek yeni bir medeniyet inşa etme motivasyonunu asla bulamazdı. İnsanlık, Hz. Muhammed (asm) ile birlikte artık “akıl ve delil” çağına geçmiş, taklitten tahkike adım atmıştır. İlim Merkezi ruhunun yeniden canlanması, Fen ilimleri ile din ilimlerinin birleşmesi, bir “taklit” ile değil, bir “metot devrimi” ile mümkündür.

Bediüzzaman hazretlerinin meşhur bir tespiti vardır: “Vicdanın ziyası ulûm-u diniyedir, aklın nuru fünun-u medeniyedir.” *Sadece din ilmiyle gidenin kalbi parlar ama fikri taassuba düşebilir. Sadece fen ilmiyle gidenin fikri aydınlanır ama ruhu hile ve şüpheye açık kalır. Çözüm: Modern bilimleri fizik, biyoloji, astronomiyi Allah’ın isimlerinin birer tecellisi olarak okumak. Yani laboratuvara giren bir gencin, yaptığı deneyi aynı zamanda bir ibadet ve marifetullah vesilesi görmesi.

İlim, baskının olduğu yerde değil, hürriyetin olduğu yerde filizlenir. İslam dünyasının o “Altın Çağı”ndaki sır, farklı fikirlerin çarpışmasından doğan hakikat kıvılcımıydı. Canlanma için, bilimsel araştırmalarda “taklitçilikten” kurtulup, özgün ve eleştirel düşünceyi merkeze almak gerekir.

Medresetüzzehra” Projesi, Bediüzzaman Said Nursi hazretlerinin ömrünü adadığı bu proje, canlanmanın kurumsal modelidir. Doğu ile Batı’yı, medrese ile mektebi birleştiren bir üniversite modeli. Bu modelde, din hocası fen bilimlerini bilecek, fen bilgini de manevi değerlerden haberdar olacaktır. Bugünkü karşılığı, sosyal bilimlerle teknik bilimlerin el ele vererek “insanlık yararına” bir teknoloji üretmesi.

Bilimin içine “rızayı ilahi” ve “insanlığa hizmet” mayası katılırsa; o bilim atom bombası üretmek yerine, kansere çare bulmaya odaklanır. Bir çiçeğe bakınca sadece “hücrelerden oluşmuş bitki” değil, “bir sanat eseridir, sanatçısını gösterir” diyebilmek. Bu bakış açısı, bilimi ruhsuz bir veri yığını olmaktan çıkarıp bir “hikmet” yolculuğuna dönüştürür.

Canlanma, Hz. Muhammed’in (asm) Ceziretü’l-Arab’da yaptığı gibi; en kaba ve dağınık unsurları bugünün verilerini, teknolojisini, bilgisini yüksek bir ahlak ve amaç etrafında birleştirmekle olur. Yani mesele sadece teknoloji üretmek değil, o teknolojiyi yönetecek “yüksek insanlık kalitesini” inşa etmektir.

Çetin Kılıç

Kaynak: RNK

Peygamberlik insanlık için zorunluluktur. Bediüzzaman hazretleri der ki, “hangi bilim dalını eline alırsan al, hepsinin ortak noktası evrendeki mükemmel uyum ve düzendir”. Fizik, kimya ya da astronomi… Hepsi kendi alanındaki o intizamı anlatır. Eğer evrende başıboşluk yoksa ve her şey bir kurala bağlıysa, bu düzenin en şerefli parçası olan insanın başıboş bırakılması akla aykırıdır.

Soru şu: Dağınık ve sıkıcı görünen hayati fonksiyonlar nasıl bir düzene giriyor?
Cevap: İçlerine konulan bir lezzet veya muhabbet mayasıyla.

İnsan yemek yemeyi sadece biyolojik bir zorunluluk olarak değil, bir lezzet vesilesi olarak görür; böylece o dağınık eylemler birer intizama dönüşür. İlahi inayet, en küçük işleri bile bir “maya” ile birbirine bağlıyorsa; insanlığın en büyük meselesi olan dünya ve ahiret saadetini bir “maya” peygamberlik olmadan bırakır mı?

Hikmet ve fen ispat eder ki; kâinatta hiçbir şey israf edilmez, hiçbir şey boşuna değildir. Eğer peygamberlik olmazsa: İnsanlık, tıkır tıkır işleyen bu devasa saatin içindeki bozuk bir çark gibi kalır. Bütün kâinat bir musiki gibi uyum içindeyken, insan o ahengi bozan tek “gürültü” olur.

Eğer peygamberler gelmeseydi ve biz yaratılış amacımızı bilmeseydi; yıldızlardan atomlara kadar her şeyin bir vazifesi varken, bizler “akıllı ama amaçsız” varlıklar olarak kâinatın en aşağılık ve uyumsuz parçası durumuna düşerdik. Yani nübüvvet; insanı kâinatın genel ahengine bağlayan o “altın oran” ve hayatın anlamını kuran “kutup noktasıdır.”

Tarih boyunca gelen tüm peygamberlerin davası haktır ve insanlığın saadetine hizmet etmiştir. Peygamberlerin hayatındaki o değişmez öze bakarsan şunu görürsün, Allah’ın hakları ile kulların haklarını dengelemek. Kendi çıkarlarını tamamen bir kenara bırakıp sadece hakikat için yaşamak.

Peygamberlik müessesesini bir “okul” veya “tekemmül süreci” olarak düşünürsek; insanlık çocukluk evrelerini diğer peygamberlerle geçmiş, “olgunluk ve kemal” döneminde ise baş muallim olarak Hz. Muhammed’e (asm) gelmiştir. Arap Yarımadası, Burası sıradan bir yer değil, yüksek ilimlerin kaynağı olan bir “medrese” hükmüne geçmiştir. Diğer peygamberlerde görülen o ulvi vasıflar fedakarlık, doğruluk, adalet, Hz. Muhammed’de (asm) en mükemmel ve en parlak şekilde tezahür etmiştir.

Bütün peygamberlerin hayatlarını tek tek incelediğimizde çıkan ortak sonuç bizi O’na götürür. Eğer diğer peygamberlerdeki şu küçük işaretler onların peygamberliğini ispat ediyorsa; Hz. Muhammed’deki o devasa mucizeler ve ahlak haydi haydi O’nun peygamberliğini ispat eder. Zaman, mekan ve kişisel özellikleri bir kenara bırakıp sadece “peygamberlik özüne” odaklanırsan, bütün peygamberlerin aslında aynı nurun parçaları olduğunu ve Hz. Muhammed’in bu nurun güneşini temsil ettiğini anlarsın.

Hz. Musa’nın asası, Hz. İsa’nın ölüleri diriltmesi aslında sadece kendi davalarını değil; kendilerinden sonra gelecek olan ve sistemin son halkası, kainatın en büyük delili olan Hz. Muhammed’in doğruluğunu da önceden alkışlamış ve onaylamıştır.

Çetin Kılıç

Kaynak: Muhakemat